Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Posts Tagged ‘δημοκρατία’

Ξεκινώ λέγοντας μια κοινοτυπία: δεν μπορείς να λύσεις ένα πρόβλημα, σκεπτόμενος με τον ίδιο τρόπο που το δημιούργησε. Είναι αυτονόητο, όμως τις περισσότερες φορές, τα αυτονόητα είναι που δεν βλέπουμε. Αναφέρομαι στο πολιτικό αδιέξοδο που έχει δημιουργήσει η κατάρρευση, όχι του «δικομματισμού» -όπως αρέσκεται να λέει η αριστερά- αλλά του πολιτικού μοντέλου της μεταπολίτευσης, με τον Πρωθυπουργό – δικτάτορα και τους βουλευτές υπαλλήλους των κομμάτων. Αυτού που ονομάζουμε «αντιπροσωπευτική δημοκρατία».

Βέβαια, τα τεράστια οικονομικά προβλήματα και η κρίση χρέους που αντιμετωπίζει η χώρα, αλλά και οι περισσότερες χώρες του κόσμου, είναι αποτέλεσμα της βαθιάς κρίσης του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού και όχι του πολιτικού συστήματος της Ελλάδας. Αλλά η πολιτική αλητεία και η ανεξέλεγκτη κομματική δικτατορία που άρχουν στη χώρα μας, σίγουρα έπαιξαν σπουδαίο ρόλο στο να εκδηλωθεί με τη μεγαλύτερη δυνατή σφοδρότητα η καπιταλιστική κρίση και να πλήξει -σχεδόν αποκλειστικά- τις μεσαίες και κατώτερες τάξεις. Εκτός αυτού, για να αρχίσουμε να συζητάμε τις λύσεις και τα σχέδια για την έξοδο της χώρας από την κρίση και την απαλλαγή από την κατοχή της τρόικας και των δανειστών, πρέπει να αποφασίσουμε ποιος θα εφαρμόσει αυτές τις λύσεις και τα σχέδια. Δηλαδή, πως και από ποιον, θα κυβερνιέται ο τόπος.

Κι εδώ ακριβώς ερχόμαστε στον «τρόπο σκέψης» που δημιούργησε το πρόβλημα. Ακούω κάθε μέρα να λέγεται «δηλαδή κι αν φύγουν ΑΥΤΟΙ κι έρθουν οι ΑΛΛΟΙ θ’ αλλάξει τίποτα?» ή «ΟΛΟΙ ίδιοι είναι, κανείς τους δε νοιάζεται για το λαό, γι αυτό κοιτάω κι εγώ τη δουλειά μου» ή από την άλλη πλευρά «μόνο ένας ισχυρός ΤΡΙΤΟΣ ΠΟΛΟΣ με άξονα την αριστερά, θα βγάλει τη χώρα από το αδιέξοδο» ή «πρέπει οι «πλατείες» να φτιάξουν κόμμα» ή «η κυβέρνηση δεν έχει νομιμοποίηση, μόνη λύση ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΩΡΑ».

Όλες οι παραπάνω προτάσεις, αν και φαινομενικά είναι πολύ διαφορετικές μεταξύ τους, έχουν μια κοινή αφετηρία, την παραδοχή ότι πρέπει να υπάρχει μια κυβέρνηση, που έχει πάρει την εξουσία με εκλογές και διαθέτει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Την παραδοχή, ότι το μόνο σύστημα διακυβέρνησης που μπορεί να υπάρξει, είναι η «αντιπροσωπευτική δημοκρατία»: το σύστημα δηλαδή που δημιούργησε το πρόβλημα ή, ακόμη χειρότερα αν θέλετε, το σύστημα αυτό που το ίδιο ΕΙΝΑΙ το πρόβλημα!

Γιατί? ΓΙΑΤΙ?

Είναι γιατί έτσι μας έχουν μάθει να σκεφτόμαστε. Στην ουσία, απλά να παρατηρούμε, να μην σκεφτόμαστε, να μη χρησιμοποιούμε τη φαντασία μας, να πρέπει να διαλέξουμε ανάμεσα στις επιλογές που ήδη υπάρχουν. Απαγορεύεται να δημιουργήσουμε τις δικές μας, νέες επιλογές κι όποιος το κάνει είναι απλά ονειροπόλος και ουτοπιστής. Μας έχουν καταδικάσει σε μια ισόβια πολιτική εφηβεία: μας επιτρέπεται να αμφισβητούμε και να διαμαρτυρόμαστε, να θυμώνουμε και να φωνάζουμε, μερικές φορές ακόμη και να απειλούμε, αλλά δεν μας επιτρέπεται να χειραφετηθούμε, να αποκτήσουμε την αυτονομία μας, να αποφασίζουμε για τον εαυτό μας. Δεν μας επιτρέπεται να «ενηλικιωθούμε» πολιτικά. Και μεις, τσιμπάμε το δόλωμα, την τρώμε τη φόλα, και κάνουμε σαν κακομαθημένα δεκαεξάχρονα μεσοαστικών οικογενειών, φωνάζουμε, απειλούμε, γκρινιάζουμε, αλλά στο τέλος υποτασσόμαστε στους πολιτικούς μας κηδεμόνες.

Ξαναρωτάω: γιατί?

Γιατί δεν μπορούμε να αποφασίζουμε εμείς για τη ζωή μας? ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ? Γιατί έχουμε ανάγκη από πολιτικούς κηδεμόνες? Γιατί δεν μπορούμε να είμαστε πολιτικά ελεύθεροι και πρέπει να υποτασσόμαστε σε πολιτικούς ηγέτες, κόμματα, «αντιπροσώπους»? Γιατί δεν μπορεί να υπάρξει δημοκρατία παντού, σε κάθε γειτονιά, σε κάθε τόπο δουλειάς, σε κάθε σχολείο ή πανεπιστήμιο? Άμεση δημοκρατία, δημοκρατία για ΟΛΟΥΣ! Γιατί είναι πιο λογικό να αποφασίζουν μερικές δεκάδες «αντιπρόσωποι» για έναν ολόκληρο λαό, παρά ο ίδιος ο λαός? Γιατί δεν μπορούμε να κάνουμε συνελεύσεις ΠΑΝΤΟΥ, να συμμετέχουμε ΟΛΟΙ και ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ να αποφασίζουμε? Γιατί δεν πρέπει να ερωτηθούμε αν θέλουμε ή όχι το ευρώ, την Ευρωπαϊκή Ένωση, την τρόικα, το μεσοπρόθεσμο? Γιατί πρέπει τα πολιτικά μας δικαιώματα να αρχίζουν και να τελειώνουν στην εκλογή αυτών που θα μας κυβερνάνε για τέσσερα χρόνια? Γιατί δεν μπορούμε να αυτοκυβερνηθούμε? Να αυτονομηθούμε?

Πραγματικά, με όσους κι αν έχω συζητήσει -κι έχω συζητήσει με πολλούς- δεν έχω ακούσει ΟΥΤΕ ΕΝΑ λογικό επιχείρημα εναντίον της (άμεσης) δημοκρατίας και υπέρ της αντιπροσώπευσης. Μόνο εξώφθαλμους παραλογισμούς.

«Και που εφαρμόζεται αυτό ρε φίλε?» λένε κάποιοι, σίγουροι ότι αυτό είναι ατράνταχτο επιχείρημα. Πουθενά δεν εφαρμόζεται αυτό. Όπως πουθενά δεν εφαρμοζόταν και η παλλαϊκή αντιπροσώπευση πριν τον 18ο αιώνα και τις αστικές επαναστάσεις. Αλλά σήμερα εφαρμόζεται σχεδόν σε ολόκληρη τη γη -με τον ένα ή τον άλλο τρόπο- και μάλιστα αναγνωρίζεται ως το μόνο ορθολογικό σύστημα. Αν όμως το χίλια εφτακόσια κάτι, έλεγες πως θα ψηφίζει όλος ο λαός τους κυβερνήτες του, θα γελάγανε μαζί σου!

«Είναι ανώριμος ο λαός» λένε άλλοι. «Φαντάζεσαι τώρα τη λαχαναγορά να συζητάει… για τον προϋπολογισμό του κράτους και για νομοσχέδια???!!!» Ναι. Τη φαντάζομαι. Και την ψαραγορά, και τη λαχαναγορά, κα την κυρά Κατίνα, και το μπάρμπα μου τον Τάκη, και το μετανάστη, και τον εργάτη, και τον φοιτητάμπουρα, και τον οργισμένο έφηβο. Και είμαι απόλυτα σίγουρος ότι θα τα καταφέρουν πολύ καλύτερα από τους επαγγελματίες πολιτικούς, που δε χρειάζεται φαντασία, ξέρουμε τι κάνανε. Γιατί ο Παπαντρέου, ο Πάγκαλος, ο Παπακωνσταντίνου, ο Τσίπρας, ο Άδωνις Γεωργιάδης, ο Καρατζαφύρερ, νομίζεις ότι είναι καλύτεροι από σένα? Σου έχουν αποδείξει ποτέ κάτι τέτοιο? Αυτοί δεν την κάτσανε τη βάρκα, πόσο χειρότερα μπορεί να τα καταφέρουμε εμείς? Εμείς τουλάχιστον, θα προσπαθούμε για το κοινό συμφέρον κι όχι για το συμφέρον μιας χούφτας επιχειρηματιών. Και στο κάτω-κάτω, αν τα κάνουμε σκατά, εμείς θα τα φάμε. Γιατί δηλαδή να τρώμε τα σκατά αλλονών?

«Ντάξει ρε φίλε» λέει κάποιος ποιο ψαγμένος «μαζί σου είμαι, άμεση δημοκρατία και αυτονομία… μέσα! Αλλά, ρε μάγκα μου, ποιος θα τα κάνει όλα αυτά? Ακόμη και γι αυτά που λες, δεν πρέπει πρώτα να υπάρξει μια κυβέρνηση που να αλλάξει το σύνταγμα και να δώσει την εξουσία στις συνελεύσεις?» ΟΧΙ. Κατηγορηματικά όχι. Που ακούστηκε να περιμένεις να σε …θεσμοθετήσει, αυτός που θες να καταργήσεις? Ακόμη κι αν υποθέσουμε ότι θα υπήρχε μια κυβέρνηση που θα είχε τέτοια πρόθεση -να δώσει την εξουσία στις λαϊκές συνελεύσεις- δεν θα μπορούσε να δώσει την εξουσία σε κάτι που δεν υπάρχει! Ας αφήσουμε λοιπόν τις βλακώδεις δικαιολογίες: αν θέλουμε να χειραφετηθούμε, ας ξεκινήσουμε σήμερα. Αν θέλουμε δημοκρατία, ας ξεκινήσουμε σήμερα. Φτιάχνοντας συνελεύσεις παντού και συμμετέχοντας όλοι. Αποφασίζοντας γι αυτά που μας αφορούν πιο άμεσα κι αναγκάζοντας πρώτα τις πιο «κοντινές» μας εξουσίες να ενδώσουν στις αποφάσεις μας: τους δημάρχους, τους εργοδότες, τους διευθυντές των σχολείων, τους πρυτάνεις… Κι όταν θα μάθουμε να συζητάμε, και να ακούμε ο ένας τον άλλον, και να καταλαβαινόμαστε, θα είναι τόση η δύναμή μας που θα αναγκαστεί να μας αναγνωρίσει κι η (όποια) κυβέρνηση και να μας «παραχωρήσει» τις εξουσίες που θα έχουμε ήδη πάρει μόνοι μας. Κι ας ξέρει ότι είμαστε προορισμένοι να την καταργήσουμε.

Ας αφήσουμε λοιπόν στην άκρη το «ποιος θα κυβερνά τη χώρα», αν δεν είμαστε ΕΜΕΙΣ, τότε δεν μας αφορά. Ας ξεκινήσουμε από το ποιος θα κυβερνά τη ζωή μας. Το ξέρω ότι αυτός ο δρόμος μπορεί να αποδειχτεί πολύ μακρύς και δύσκολος -μπορεί και όχι- αλλά δεν υπάρχει άλλος. Και το ότι ένας δρόμος είναι μακρύς και δύσκολος, δεν είναι δικαιολογία (εφόσον σε πάει εκεί που θέλεις) για να μην ξεκινήσεις να τον βαδίζεις.

Advertisements

Read Full Post »

Τιμημένη αριστερά.  Προοδευτική αριστερά, επαναστατική αριστερά, εργατική αριστερά.  Ρεφορμιστική αριστερά, ηρωική αριστερά, ιστορική αριστερά, παραδοσιακή αριστερά, εξωκοινοβουλευτική αριστερά.  Κομμουνιστική αριστερά, αντιιμπεριαλιστική αριστερά, αναθεωρητική αριστερά, παράνομη αριστερά, μεγάλη αριστερά, δημοκρατική αριστερά.  Ανατρεπτική αριστερά, αντισυστημική αριστερά, αντικαπιταλιστική αριστερά, οικολογική αριστερά.  Ανανεωτική αριστερά, μαρξιστική αριστερά, διεθνιστική αριστερά.  Κοινοβουλευτική αριστερά, κινηματική αριστερά, συγκρουσιακή αριστερά.  Αντιεξουσιαστική αριστερά, σταλινική αριστερά, ευρωαριστερά.  Αγωνιστική αριστερά, συνδικαλιστική αριστερά, οπορτουνιστική αριστερά, νεανική αριστερά, εκσυγχρονιστική αριστερά, σοσιαλιστική αριστερά.  Αριστερά της αντίστασης, αριστερά της ειρήνης, αριστερά των διεκδικήσεων, αριστερά του λαού, αριστερά των εθνικοαπελευθερωτικών κινημάτων, αριστερά της διανόησης.

Αριστερά όπως μπαίνουμε ή όπως βγαίνουμε? Αριστερά όπως ερχόμαστε ή όπως πάμε? Αριστερά όπως σε κοιτώ ή όπως με κοιτάς? Αριστερά για μένα ή αριστερά για σένα?

Μήπως είναι καιρός, αυτοί που ευαγγελίζονται την αλλαγή της κοινωνίας να πάψουν να αυτοπροσδιορίζονται με όρους γεωγραφίας?  Να αφήσουν πίσω τους του όρους του παρελθόντος που δε σημαίνουν τίποτα πια και να στρέψουν το βλέμμα στο μέλλον?  Να τοποθετήσουν τον εαυτό τους ιδεολογικά και πολιτικά?  Να αφήσουν τις «αριστερές στροφές» και να κάνουν ένα άλμα μπροστά?

Ξέρω τουλάχιστον έναν που θα χαμογελάσει διαβάζοντας αυτές τις γραμμές και θα πει «λογοπαίγνια χωρίς πολιτικά επιχειρήματα». Αλλά ο Λόγος, είναι και ενδεικτικός μιας νοοτροπίας, μιας ιδεολογίας, μιας αντίληψης των πραγμάτων. Όπως λέει κι ένα παλιό σαχλοτράγουδο «πίσω από τις λέξεις – κρύβεται ο Αλέξης» (ο Τσίπρας?!).

Η ανατροπή του μοντέρνου καπιταλιστικού συστήματος (ή η ριζική μεταρρύθμισή του στην προοπτική της ανατροπής του – για να μη στεναχωρήσω και τους φίλους μου τους ρεφορμιστές) απαιτεί -σήμερα περισσότερο από ποτέ- ευρύτατες κοινωνικές και πολιτικές συμμαχίες. Αυτό γιατί το βιομηχανικό προλεταριάτο της εποχής του Μαρξ, έχει πάψει σήμερα να έχει τη σημασία που είχε τότε, έχει μειωθεί η σημασία του τόσο αριθμητικά όσο και στη σφαίρα της παραγωγικής διαδικασίας. Τολμώ να πω ότι δεν είναι πια η «πρωτοπορία» (κι εδώ έχουμε τις πρώτες λιποθυμίες, εμφράγματα κι εγκεφαλικά!!!).  Σε αντίθεση με την εποχή του βιομηχανικού καπιταλισμού, το σημερινό προλεταριάτο είναι ανομοιογενές, πολυδιασπασμένο, με τεράστιες διαφορές στη μόρφωση, την κουλτούρα, τη νοοτροπία, αλλά και στη θέση του στην παραγωγική διαδικασία και στις αμοιβές της εργασίας, πολλές φορές με διαφορετικά ή και συγκρουόμενα συμφέροντα.  Μα για σκεφτείτε λίγο: τι κοινό έχουν μεταξύ τους (ή μάλλον πόσα κοινά) οι καθαρίστριες του ΗΣΑΠ, ένας χειριστής γραμμής παραγωγής σε εργοστάσιο, ο εργάτης της γης, μια εμποροϋπάλληλος κι ένας προγραμματιστής ηλεκτρονικών υπολογιστών? Κι όμως, ανήκουν όλοι στο προλεταριάτο.

Αν σε αυτό το διαφοροποιημένο και κατακερματισμένο προλεταριάτο, προσθέσουμε και τις άλλες κοινωνικές τάξεις που πρέπει να συμμαχήσει στην πορεία της κοινωνικής αλλαγής, καταλαβαίνουμε ότι δεν είναι σοβαρό να πιστεύουμε πως μπορεί ένα κόμμα – μια ιδεολογία, να εκφράσει αυτή τη δυναμική, όσες τάσεις κι αν έχει.  Οι πολιτικές συμμαχίες είναι αναγκαίες και θεμιτές, εκτός αν υιοθετήσουμε τη θεωρία μιας πρωτοπόρας τάξης που εκφράζεται από ένα πρωτοπόρο κόμμα «μια φωνή-μια γροθιά» και θα επιβάλει στις υπόλοιπες τάξεις την απελευθέρωσή τους (αλλά βέβαια, το μεγαλύτερο κόμμα της ελληνικής αριστεράς και οι περισσότερες συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ, αυτή ακριβώς τη θεωρία ενστερνίζονται)!!!

Σε ποια βάση θα γίνουν λοιπόν οι απαραίτητες και θεμιτές πολιτικές συμμαχίες? «Όσοι είναι από δω κι αριστερότερα είναι μαζί μας – από δω και δεξιότερα αντίπαλοι»? Κι εδώ ξαναγυρίζουμε στο αρχικό ερώτημα: αριστερά όπως μπαίνουμε ή όπως βγαίνουμε?

Θα δώσω ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα.  Πριν τρία χρόνια περίπου, ξέσπασε ένα μεγάλο εκπαιδευτικό κίνημα «ενάντια στην αλλαγή του άρθρου 16». Ενάντια δηλαδή στην αλλαγή του άρθρου αυτού του συντάγματος που λέει σαφέστατα, ότι η τριτοβάθμια εκπαίδευση μπορεί να παρέχεται αποκλειστικά και μόνο από το κράτος. Ένα «αριστερό, νεολαιϊστικο, προοδευτικό και δημοκρατικό» εκπαιδευτικό κίνημα, που απαιτούσε να… μην αλλάξει τίποτα!!! Κι οι δυνάμεις της αριστεράς πρωτοστάτησαν σε αυτό το κίνημα και το έχουν για καμάρι τους!  Από πότε όμως οι δυνάμεις της κοινωνικής αλλαγής απαιτούν «να μείνουν τα πράγματα ως έχουν» συμμαχώντας με συντεχνιακά συμφέροντα κι αγνοώντας τις ανάγκες της πραγματικότητας?  Τι κι αν είμαστε μέλος της Ε.Ε. οπότε οι απόφοιτοι οποιουδήποτε ευρωπαϊκού πανεπιστημίου έχουν τα ίδια επαγγελματικά δικαιώματα με τους πτυχιούχους των ελληνικών πανεπιστημίων, τι κι αν τα ιδιωτικά πανεπιστήμια λειτουργούν ήδη στην Ελλάδα με τη μορφή «κολεγίων» και δίνουν πτυχία φραντζάϊζινγκ, τι κι αν ένα μεγάλο κομμάτι εργαζομένων κάνει το σκατό του παξιμάδι για να σπουδάσει τα παιδιά του στο εξωτερικό.  Δεξιές αθλιότητες!  Τα πράγματα πρέπει να μείνουν όπως είναι και η τριτοβάθμια εκπαίδευση να είναι μονοπώλιο του κράτους! Αλήθεια, από πότε το να παραχωρείς το μονοπώλιο της εκπαίδευσης στο αστικό κράτος, είναι «αριστερό»?

Δε λέω βέβαια πως έπρεπε να παραδοθεί η παιδεία στην αγορά και το κέρδος. Αλλά γιατί να μην μπορούν να ιδρύσουν πανεπιστήμια οι δήμοι ας πούμε? Τα συνδικάτα κι οι επαγγελματικές ενώσεις?  Κοινωνικοί φορείς?  Οικολογικές οργανώσεις?  Ακόμα κι η εκκλησία αν θέλετε.  Και λέω για την εκκλησία, γιατί αυτό το επιχείρημα το άκουγα συχνά: «μα σκέφτεστε να ανοίξει πανεπιστήμιο κι η εκκλησία»? Ναι, γιατί όχι? Το ποιος θα πάει εκεί, είναι δικό του θέμα.

Το «αριστερό φοιτητικό κίνημα» νίκησε και δεν άλλαξε τίποτα.  Πριν δυο μέρες, το ΣτΕ ενέκρινε προεδρικό διάταγμα με το οποίο αναγνωρίζονται υποχρεωτικά οι τίτλοι σπουδών που χορηγούν τα ιδιωτικά κολέγια, κατόπιν συνεργασίας τους με πανεπιστήμια του εξωτερικού. Την υποχρέωση της αναγνώρισης των πτυχίων σε ό,τι αφορά τα επαγγελματικά δικαιώματα των αποφοίτων ελληνικών κολεγίων έχει επιβάλει η Ε.Ε. με δύο ευρωπαϊκές οδηγίες.  Τα πτυχία αυτά χορηγούνται από τα ιδρύματα μέσω συνεργασίας τους με ελληνικά Κέντρα Ελευθέρων Σπουδών που λειτουργούν είτε ως παραρτήματα αυτών των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων είτε με το σύστημα της δικαιόχρησης (franchising).   Αριστερά όπως σε βλέπω ή όπως με βλέπεις? Αριστερά όπως βγαίνουμε ή όπως μπαίνουμε?

Αγαπητοί σύντροφοι, όσες αριστερές στροφές κι αν κάνουμε, αν είναι γύρω από τον εαυτό μας, το πολύ-πολύ στο τέλος να ζαλιστούμε.  Μπροστά είναι ο δρόμος.

ΥΓ. ΟΚ, η εικόνα που έβαλα είναι σκέτη προβοκάτσια κι όχι τελείως σχετική με το θέμα, αλλά δεν μπόρεσα να αντισταθώ σε τόση έμπνευση!!!

Read Full Post »